Przegląd Pediatryczny, 1/2026

W numerze:

  • Aktualne zalecenia leczenia ostrego zapalenia oskrzelików u dzieci w świetle najnowszych rekomendacji
  • Miejsce i rola erdosteiny w leczeniu zakażeń układu oddechowego u dzieci – stanowisko ekspertów
  • Diagnostyka i leczenie niedokrwistości z niedoboru żelaza u dzieci z celiakią i nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit (NChZJ) – stanowisko grupy ekspertów
  • Alergologia AD 2025. Wybrane nowości w alergii pokarmowej, astmie, anafilaksji i alergicznym nieżycie nosa u dzieci
  • Postępy w otolaryngologii dziecięcej
  • Postęp i wyzwania w kardiologii dziecięcej oraz leczeniu wad wrodzonych serca w Gdańsku, w Polsce i na świecie
  • Co lekarz pediatria powinien wiedzieć o pacjencie po zakończonym leczeniu przeciwnowotworowym?
  • Jałowa leukocyturia u dzieci  – dylemat diagnostyczno-terapeutyczny pediatry
  • Zębiak zestawny jako przyczyna zatrzymania zęba stałego u 9-letniej dziewczynki
  • Torbiel duplikacyjna przewodu pokarmowego jako rzadka przyczyna ciężkich wymiotów u noworodka – opis przypadku
  • Zgoda na leczenie małoletniego. Pułapki prawne codziennej praktyki
  • Dermatologia dla Pediatrów – zagadka kliniczna nr 1
  • Dermatologia dla Pediatrów – zagadka kliniczna nr 2
  • Pulmonologia i alergologia

Wersja eBook:

Cena: 120.00 PLN

ZALECENIA

Aktualne zalecenia leczenia ostrego zapalenia oskrzelików u dzieci w świetle najnowszych rekomendacji

Current recommendations for the management of acute bronchiolitis in children: an update based on the latest clinical guidelines

Sara Szupieńko-Bujak, Henryk Szymański

 

Miejsce i rola erdosteiny w leczeniu zakażeń układu oddechowego u dzieci – stanowisko ekspertów

Expert opinion on the role of erdosteine in pediatric respiratory tract infections

Teresa Jackowska, Katarzyna Krenke, Henryk Mazurek, Kamil Janeczek, Katarzyna Plata-Nazar

 

Diagnostyka i leczenie niedokrwistości z niedoboru żelaza u dzieci z celiakią i nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit (NChZJ) – stanowisko grupy ekspertów

Diagnosis and treatment of iron deficiency anemia in children with celiac disease and inflammatory bowel disease (IBD) – expert group position statement

Urszula Daniluk, Jarosław Kierkuś, Kinga Kowalska-Duplaga, Paulina Krawiec, Dariusz Lebensztejn, Katarzyna Plata-Nazar, Sabina Więcek

 

PRACE POGLĄDOWE

Alergologia AD 2025. Wybrane nowości w alergii pokarmowej, astmie, anafilaksji i alergicznym nieżycie nosa u dzieci

Allergology AD 2025. Selected news in food allergy, asthma, anaphylaxis, and allergic rhinitis in children

Adam J. Sybilski

 

Postępy w otolaryngologii dziecięcej

Advances in pediatric otolaryngology

Lidia Zawadzka-Głos

 

Postęp i wyzwania w kardiologii dziecięcej oraz leczeniu wad wrodzonych serca w Gdańsku, w Polsce i na świecie

Advance and challenges in paediatric cardiology and the treatment of congenital heart defects in Gdańsk, Poland, and worldwide

Joanna Kwiatkowska

 

Co lekarz pediatria powinien wiedzieć o pacjencie po zakończonym leczeniu przeciwnowotworowym?

What pediatrician should know about patient after oncological treatment?

Jan Styczyński

 

Jałowa leukocyturia u dzieci  – dylemat diagnostyczno-terapeutyczny pediatry

Sterile leukocyturia in children: diagnostic and therapeutic challenges for pediatricians

Danuta Zwolińska

 

OPISY PRZYPADKÓW

Zębiak zestawny jako przyczyna zatrzymania zęba stałego u 9-letniej dziewczynki

Compound odontoma as the cause of permanent tooth impaction in a 9-year-old girl

Alicja Chechłowska, Barbara Wojciechowska, Barbara Drogoszewska, Adam Michcik

 

Torbiel duplikacyjna przewodu pokarmowego jako rzadka przyczyna ciężkich wymiotów u noworodka – opis przypadku

Duplicated pyloric cyst as a cause of severe vomiting in a newborn – a case report

Jakub Krzysztof Nowicki, Maciej Nowak, Paweł Polityło, Anna Maćkowska, Michał Kalisiak, Renata Szmigielska, Elżbieta Jakubowska-Pietkiewicz

 

MATERIAŁY EDUKACYJNE

Zgoda na leczenie małoletniego. Pułapki prawne codziennej praktyki

Consent to Treatment of a Minor: Legal Pitfalls in Everyday Practice

Wojciech Rożdżeński

 

Dermatologia dla Pediatrów – zagadka kliniczna nr 1

Dermatology for pediatricians – clinical riddle no. 1

Daniel Nette, Martyna Sławińska

 

Dermatologia dla Pediatrów – zagadka kliniczna nr 2

Dermatology for pediatricians – clinical riddle no. 2

Daniel Nette, Michał Sobjanek, Martyna Sławińska

 

PYTANIA I ODPOWIEDZI

Pulmonologia i alergologia

Opracowanie odpowiedzi do pytań z Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego z pediatrii

Grzegorz Nazar, Aleksandra Kamińska, Julia Olszlegier

ZALECENIA

Aktualne zalecenia leczenia ostrego zapalenia oskrzelików u dzieci w świetle najnowszych rekomendacji

Current recommendations for the management of acute bronchiolitis in children: an update based on the latest clinical guidelines

Sara Szupieńko-Bujak, Henryk Szymański

Przegl Pediatr 2026; 55 (1): 6-12

DOI: 10.26625/10230

Streszczenie

Ostre zapalenie oskrzelików jest częstą przyczyną hospitalizacji dzieci w okresie infekcyjnym. Celem pracy było przedstawienie aktualnych zaleceń dotyczących leczenia ostrego zapalenia oskrzelików u dzieci w świetle najnowszych rekomendacji klinicznych. Aktualnie zalecane postępowanie terapeutyczne w zapaleniu oskrzelików ma charakter przede wszystkim objawowy i wspomagający. Podstawą leczenia jest zapewnienie odpowiedniego nawodnienia pacjenta drogą doustną, przez sondę nosowo-żołądkową lub dożylną oraz monitorowanie i wspieranie funkcji oddechowej, w tym wdrożenie tlenoterapii przy spadku saturacji poniżej 90-92%. W razie progresji niewydolności oddechowej możliwe jest zastosowanie wspomagania oddechu z użyciem wysokoprzepływowej kaniuli donosowej lub nieinwazyjnej wentylacji dodatnim ciśnieniem (CPAP). Zgodnie z aktualnymi wytycznymi nie zaleca się rutynowego wykonywania badań laboratoryjnych, obrazowych i wirusologicznych ani stosowania kortykosteroidów ogólnoustrojowych i wziewnych, adrenaliny, salbutamolu, antybiotyko­terapii czy fizykoterapii oddechowej. Nebulizacja z soli hipertonicznej w stężeniu 3% może być rozważana u dzieci hospitalizowanych, lecz jej wpływ na skrócenie czasu hospitalizacji jest ograniczony, a poziom dowodów naukowych niski. Aktualne rekomendacje podkreślają konieczność ograniczenia interwencji farmakologicznych na rzecz leczenia wspomagającego.

Słowa kluczowe: zapalenie oskrzelików, rekomendacje, leczenie wspomagające, tlenoterapia, inhalacje z soli hipertonicznej

Abstract

Acute bronchiolitis is a leading cause of hospitalization among children during the infectious season. This paper presents current recommendations for managing acute bronchiolitis in children, based on the latest clinical guidelines. Management is primarily supportive and symptomatic. The cornerstone of therapy is maintaining adequate hydration, achieved through oral intake, nasogastric feeding, or intravenous fluids, depending on the patient’s clinical condition. Respiratory function should be closely monitored, and oxygen therapy should be initiated when oxygen saturation falls below 90-92%. In cases of progressive respiratory distress, high-flow nasal cannula therapy or continuous positive airway pressure (CPAP) may be considered. Current guidelines do not recommend routine laboratory, radiological, or virological testing, nor the routine use of systemic or inhaled corticosteroids, epinephrine, salbutamol, antibiotics, or chest physiotherapy. Nebulized 3% hypertonic saline may be considered in hospitalized patients; however, its effect on reducing hospital length of stay is limited, and the quality of evidence remains low. Contemporary recommendations emphasize supportive care and the avoidance of unnecessary pharmacological interventions.

Key words: bronchiolitis, guidelines, supportive care, oxygen therapy, hypertonic saline inhalation

 

Miejsce i rola erdosteiny w leczeniu zakażeń układu oddechowego u dzieci – stanowisko ekspertów

Expert opinion on the role of erdosteine in pediatric respiratory tract infections

Teresa Jackowska, Katarzyna Krenke, Henryk Mazurek, Kamil Janeczek, Katarzyna Plata-Nazar

Przegl Pediatr 2026; 55 (1): 15-22

DOI: 10.26625/10231

Streszczenie

Infekcje układu oddechowego u dzieci należą do najczęstszych powodów wizyt w podstawowej opiece zdrowotnej i w większości mają etiologię wirusową. Mimo to w Polsce obserwuje się duże zużycie antybiotyków, co sprzyja rozwojowi oporności drobnoustrojów i niesie ryzyko działań niepożądanych. Erdosteina, lek mukoaktywny o udokumentowanym działaniu przeciwzapalnym, antyoksydacyjnym, przeciwwirusowym i antyadhezyjnym, może stanowić skuteczne wsparcie w leczeniu infekcji dróg oddechowych. Badania kliniczne potwierdzają jej korzystny wpływ na redukcję kaszlu oraz skrócenie czasu trwania objawów. Podobny, korzystny wpływ wykazano także w przypadku infekcji, w których niezbędne jest zastosowanie antybiotyku. Erdosteina wykazuje bardzo dobry profil bezpieczeństwa, co czyni ją wartościową opcją terapeutyczną w pediatrii. Właściwości erdosteiny mogą ograniczyć ryzyko nadkażeń bakteryjnych i zmniejszyć potrzebę stosowania antybiotyków, przyczyniając się do poprawy jakości leczenia ostrych i przewlekłych infekcji układu oddechowego u dzieci.

Słowa kluczowe: erdosteina, infekcje górnych dróg oddechowych, kaszel

Abstract

Respiratory infections in children are one of the most common reasons for visiting a primary care physician, and most of these infections are viral. However, antibiotic consumption in Poland remains high, which promotes the development of microbial resistance and carries the risk of adverse effects. Erdosteine, a mucoactive drug with documented anti-inflammatory, antioxidant, antiviral, and anti-adhesive properties, can effectively support the treatment of respiratory tract infections. Clinical trials confirm that it is effective in reducing cough and shortening the duration of symptoms. A similar beneficial effect has also been demonstrated in cases of infection requiring antibiotic treatment. Erdosteine has an excellent safety profile, making it a valuable therapeutic option for paediatric patients. Its properties may also reduce the risk of bacterial superinfections and decrease the need for antibiotics, thereby improving the treatment of acute and chronic respiratory tract infections in children.

Key words: erdosteine, upper respiratory tract infections, cough

 

Diagnostyka i leczenie niedokrwistości z niedoboru żelaza u dzieci z celiakią i nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit (NChZJ) – stanowisko grupy ekspertów

Diagnosis and treatment of iron deficiency anemia in children with celiac disease and inflammatory bowel disease (IBD) – expert group position statement

Urszula Daniluk, Jarosław Kierkuś, Kinga Kowalska-Duplaga, Paulina Krawiec, Dariusz Lebensztejn, Katarzyna Plata-Nazar, Sabina Więcek

Przegl Pediatr 2026; 55 (1): 25-33

DOI: 10.26625/10232

Streszczenie

Niedokrwistość z niedoboru żelaza stanowi istotny problem kliniczny u dzieci z celiakią i nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit, wpływa negatywnie na przebieg choroby podstawowej i jakość życia. Niniejsze stanowisko grupy ekspertów przedstawia praktyczne, oparte na dowodach naukowych zalecenia dotyczące diagnostyki laboratoryjnej, leczenia żelazem (doustnego i dożylnego) oraz monitorowania niedokrwistości z niedoboru żelaza i niedoboru żelaza w warunkach ambulatoryjnych oraz szpitalnych. Zalecenia uwzględniają specyfikę obu schorzeń, podkreślają ważną rolę diety bezglutenowej w celiakii oraz konieczność indywidualizacji terapii w nieswoistych chorobach zapalnych jelit. Wdrożenie spójnych zasad pozwoli na poprawę skuteczności leczenia i zmniejszenie powikłań związanych z niedoborem żelaza u dzieci.

Słowa kluczowe: niedokrwistość z niedoboru żelaza, niedobór żelaza, celiakia, nieswoiste choroby zapalne jelit, dzieci

Abstract

Iron deficiency anemia is a significant clinical problem in children with celiac disease and inflammatory bowel disease, negatively impacting the course of the underlying disease and quality of life. This expert group statement presents practical, evidence-based recommendations for laboratory diagnosis, iron therapy (oral and intravenous), and monitoring of iron deficiency anemia and iron deficiency in outpatient and inpatient settings. The recommendations take into account the specificity of both conditions, emphasizing the crucial role of a gluten-free diet in celiac disease and the need for individualized therapy in inflammatory bowel disease. Implementing consistent guidelines will improve treatment effectiveness and reduce complications related to iron deficiency in children.

Key words: iron deficiency anemia, iron deficiency, celiac disease, inflammatory bowel disease, children

 

PRACE POGLĄDOWE

Alergologia AD 2025. Wybrane nowości w alergii pokarmowej, astmie, anafilaksji i alergicznym nieżycie nosa u dzieci

Allergology AD 2025. Selected news in food allergy, asthma, anaphylaxis, and allergic rhinitis in children

Adam J. Sybilski

Przegl Pediatr 2026; 55 (1): 33-44

DOI: 10.26625/10233

Streszczenie

Alergie u dzieci stanowią narastający problem zdrowia publicznego i znacząco wpływają na jakość życia małych pacjentów i ich rodzin. Dynamiczny rozwój nauki i medycyny nieustannie przynosi przełomowe odkrycia w dziedzinie alergologii, zmieniając oblicze diagnostyki i terapii. W niniejszym artykule skoncentrowano się na przedstawieniu kilku praktycznych nowości, które mają szansę zrewolucjonizować opiekę nad dziećmi alergicznymi w 2025 r. i w kolejnych latach.

  • Alergia pokarmowa – najnowsze rekomendacje dotyczące alergii pokarmowej IgE­‑niezależnej – jej manifestacji, rozpoznawania i różnicowania.
  • Astma oskrzelowa – nowe międzynarodowe zalecenia dotyczące monitorowania astmy u dzieci.
  • Nowe horyzonty w leczeniu anafilaksji – alternatywy dla adrenaliny w formie wstrzykiwanej.
  • Porównanie dokumentów ARIA i EUFOREA w kontekście leczenia alergicznego nieżytu nosa u dzieci.

Słowa kluczowe: nowości, alergia pokarmowa, anafilaksja, astma, alergiczny nieżyt nosa, dzieci

Abstract

Allergies in children are a growing public health problem, significantly impacting the quality of life of young patients and their families. The dynamic development of science and medicine continues to bring breakthrough discoveries in the field of allergy, transforming diagnostics and therapy. This article focuses on presenting several practical innovations that have the potential to revolutionize the care of allergic children in 2025 and beyond.

  • Food allergy: I will focus on the latest recommendations regarding non-IgE-mediated food allergy – its manifestations, diagnosis, and differentiation.
  • Bronchial asthma – I will discuss new international recommendations for monitoring asthma in children.
  • I will present new horizons in the treatment of anaphylaxis: alternatives to injectable adrenaline.
  • I will compare ARIA and EUFOREA documents in the context of the treatment of allergic rhinitis in children.

Key words: news, food allergy, anaphylaxis, asthma, allergic rhinitis, children

Postępy w otolaryngologii dziecięcej

Advances in pediatric otolaryngology

Lidia Zawadzka-Głos

Przegl Pediatr 2026; 55 (1): 47-52

DOI: 10.26625/10234

Streszczenie

W ostatnich latach nastąpił dynamiczny rozwój nauk medycznych w zakresie diagnostycznym i terapeutycznym. W otolaryngologii dziecięcej nastąpiły zmiany w rozpoznawaniu i leczeniu wysiękowego zapalenia ucha środkowego. Wypracowano nowe standardy postępowania u dzieci z płynem w jamie bębenkowej. W proces diagnostyki i leczenia powinni być zaangażowani oprócz pediatry i otolaryngologa również technicy audiofonologii i logopedzi.

Słowa kluczowe: wysiękowe zapalenie ucha środkowego, drenaż wentylacyjny

Abstract

In recent years, there has been a dynamic development of medical sciences in the field of diagnostics and therapeutics. In pediatric otolaryngology, there have been changes in the diagnosis and treatment of otitis media with effusion. New standards of treatment for children with fluid in the tympanic cavity have been developed. In addition to a pediatrician and an otolaryngologist, audiophonology technicians and speech therapists should also be involved in the diagnostic and treatment process.

Key words: otitis media with effusion, ventilation drainage

 

Postęp i wyzwania w kardiologii dziecięcej oraz leczeniu wad wrodzonych serca w Gdańsku, w Polsce i na świecie

Advance and challenges in paediatric cardiology and the treatment of congenital heart defects in Gdańsk, Poland, and worldwide

Joanna Kwiatkowska

Przegl Pediatr 2026; 55 (1): 55-58

DOI: 10.26625/10235

Streszczenie

Postęp w kardiologii dziecięcej, obserwowany w ostatnich latach, stanowi w znacznym stopniu rezultat rozwoju zaawansowanych metod diagnostyki obrazowej, rozszerzenia możliwości terapeutycznych w zakresie kardiologii interwencyjnej i wdrażania medycyny spersonalizowanej opartej na analizie genetycznej. Do najważniejszych osiągnięć należy zaliczyć techniki obrazowania o wysokiej rozdzielczości, małoinwazyjne procedury interwencyjne, operacje wspomagane robotycznie, a także rozwój terapii z wykorzystaniem komórek macierzystych i systemów telemonitorowania. Wprowadzenie tych innowacyjnych rozwiązań przyczynia się do zwiększenia precyzji diagnostycznej, redukcji ryzyka powikłań oraz skuteczniejszego monitorowania i leczenia chorób przewlekłych, co w konsekwencji wpływa na poprawę jakości życia oraz długoterminowych wyników zdrowotnych pacjentów pediatrycznych.

Słowa kluczowe: kardiologia dziecięca, wrodzone wady serca, rozwój diagnostyki obrazowej i terapii

Abstract

Recent advances in paediatric cardiology are largely attributable to the development of sophisticated imaging modalities, the expansion of therapeutic options in interventional cardiology, and the implementation of personalized medicine based on genetic analysis. Key achievements include high-resolution imaging techniques, minimally invasive interventional procedures, robot-assisted surgeries, as well as the growing application of stem cell-based therapies and telemonitoring systems. The introduction of these innovative approaches has enhanced diagnostic accuracy, reduced the risk of complications, and enabled more effective monitoring and management of chronic conditions. Consequently, these advances have led to significant improvements in quality of life and long-term health outcomes for paediatric patients.

Key words: paediatric cardiology, congenital heart defects, development of diagnostic imaging and therapy

 

Co lekarz pediatria powinien wiedzieć o pacjencie po zakończonym leczeniu przeciwnowotworowym?

What pediatrician should know about patient after oncological treatment?

Jan Styczyński

Przegl Pediatr 2026; 55 (1): 59-66

DOI: 10.26625/10236

Streszczenie

Główne metody leczenia onkologicznego to chemioterapia, radioterapia, immunoterapia i leczenie chirurgiczne. Metody te są stosowane w zależności od rodzaju nowotworu i wieku pacjenta. Podstawą terapii większości nowotworów złośliwych wieku dziecięcego jest chemioterapia. Celem pracy jest przedstawienie informacji o postępowaniu z pacjentem po zakończeniu leczenia choroby nowotworowej w ramach podstawowej opieki pediatrycznej. W związku z typowym schematem terapii onkologicznej oraz odnową stanu immunologicznego organizmu pacjenta po leczeniu onkologicznym można wyróżnić 4 etapy opieki onkologicznej nad pacjentem, istotnie różniące się postępowaniem wobec pacjenta i jego problemów: etap I intensywnej terapii onkologicznej (prowadzonej głównie w szpitalu); etap II terapii podtrzymującej (prowadzonej głównie w warunkach ambulatoryjnych); etap III wczesnego okresu po zakończeniu leczenia onkologicznego, do czasu uzyskania częściowej rekonstytucji immunologicznej (z reguły 3-6 miesięcy po zakończeniu leczenia onkologicznego) oraz etap IV późnego okresu po zakończeniu leczenia onkologicznego, do czasu pełnej rekonstytucji immunologicznej (z reguły do 12 miesięcy po zakończeniu leczenia onkologicznego). Etapy te mają znaczenie dla samego pacjenta, jego rodziców oraz dla lekarzy pediatrów, pracujących w podstawowej opiece zdrowotnej.

Słowa kluczowe: dzieci, choroba nowotworowa, opieka odległa, podstawowa opieka zdrowotna

Abstract

The main methods of treatment in oncology include chemotherapy, radiotherapy, immunotherapy and surgery. These methods are used in various proportions depending on the type of cancer and the age of patients. The mainstay of treatment for majority of pediatric malignancies is chemotherapy. The aim of this paper is to present information on the management of patients after completion of oncological treatment in primary pediatric care. With respect to the typical scheme of oncological therapy and the reconstitution of the immune status after oncological treatment, there are 4 phases of oncological care of patient. These phases differ significantly in the approach to the patient and his problems: stage I of intensive oncological therapy (conducted mainly in hospital); stage II of maintenance therapy (conducted mainly on an outpatient basis); stage III of the early period after the oncological treatment, until partial immunological reconstitution is achieved (usually 3-6 months after the end of oncological treatment) and stage IV of the late period after the end of oncological treatment, until full immunological reconstitution (usually up to 12 months after the end of oncological treatment). Defining these phases is important as they vary for the patient, parents and pediatricians working in primary health care.

Key words: children, malignancy, follow-up, primary health care

 

Jałowa leukocyturia u dzieci  – dylemat diagnostyczno-terapeutyczny pediatry

Sterile leukocyturia in children: diagnostic and therapeutic challenges for pediatricians

Danuta Zwolińska

Przegl Pediatr 2026; 55 (1): 67-74

DOI: 10.26625/10237

Streszczenie

Jałowa leukocyturia jest dość częstym zjawiskiem w populacji dziecięcej i stanowi istotny problem kliniczny. Może mieć podłoże infekcyjne, związane z atypowymi drobnoustrojami lub infekcjami toczącymi się w sąsiedztwie układu moczowego, albo nieinfekcyjne. Wśród nieinfekcyjnych przyczyn wyróżnia się choroby układowe, schorzenia nerek i układu moczowego oraz przyczyny pozanerkowe. U dziecka z leukocyturią ważne jest wykluczenie bakteryjnego zakażenia układu moczowego oraz szybkie przeprowadzenie diagnostyki różnicowej uwzględniającej dokładnie zebrany wywiad i wyniki badania przedmiotowego. Na tej podstawie należy zaplanować dalsze badania w celu ustalenia najbardziej prawdopodobnej przyczyny.

Słowa kluczowe: jałowa leukocyturia, atypowe zakażenie układu moczowego, dzieci

Abstract

Sterile pyuria is a relatively common phenomenon in the pediatric population and represents a significant clinical problem. It may have an infectious origin, associated with atypical microorganisms or infections occurring in the vicinity of the urinary tract, or a non-infectious origin. Among the non-infectious causes are systemic diseases, kidney and urinary tract disorders, as well as extrarenal causes. In a child presenting with pyuria, it is important to exclude bacterial urinary tract infection and promptly perform a differential diagnosis based on a thorough medical history and physical examination. These findings should guide further investigations aimed at identifying the most probable underlying cause.

Key words: sterile pyuria, atypical urinary tract infection, children

 

OPISY PRZYPADKÓW

Zębiak zestawny jako przyczyna zatrzymania zęba stałego u 9-letniej dziewczynki

Compound odontoma as the cause of permanent tooth impaction in a 9-year-old girl

Alicja Chechłowska, Barbara Wojciechowska, Barbara Drogoszewska, Adam Michcik

Przegl Pediatr 2026; 55 (1): 75-77

DOI: 10.26625/10238

Streszczenie

Zębiak (odontoma) to najczęstszy guz odontogenny jamy ustnej, obecnie klasyfikowany jako hamartoma. Zębiaki dzielą się na trzy główne typy: zębiak zestawny (compound odontoma), złożony (complex odontoma) i mieszany (odontoma mixtum). Typ zestawny cechuje się obecnością wielu drobnych, zmineralizowanych struktur przypominających zęby (odontoitów), ułożonych w uporządkowany sposób. Typ złożony zbudowany jest także ze wszystkich tkanek tworzących ząb, ale w przeciwieństwie do typu zestawnego są one ułożone chaotycznie i nie przypominają prawidłowego zęba. Typ mieszany stanowi połączenie dwóch powyższych. Etiologia zębiaków nie jest do końca poznana – podejrzewa się udział czynników genetycznych, infekcji, urazów, a także związek z niektórymi zespołami genetycznymi, np. zespołem Gardnera czy rodzinną polipowatością gruczolakowatą. Chociaż w większości przypadków są bezobjawowe, zębiaki mogą prowadzić do zatrzymania wyrzynania zębów stałych. W diagnostyce zasadnicze znaczenie ma badanie radiologiczne – zdjęcie pantomograficzne (ortopantomogram – OPG) czy tomografia komputerowa wiązki stożkowej (cone beam computed tomography – CBCT), a ostateczne rozpoznanie ustala się na podstawie badania histopatologicznego. Celem pracy było przedstawienie przypadku 9-letniej pacjentki, u której z powodu zatrzymania wyrzynania drugiego górnego prawego siekacza wykonano OPG, ujawniające obecność zębiaka zestawnego. Zmianę usunięto chirurgicznie w znieczuleniu ogólnym, a rozpoznanie potwierdzono badaniem histopatologicznym. Przypadek ten podkreśla znaczenie szybkiej diagnostyki i współpracy interdyscyplinarnej – nie tylko stomatologa, lecz także pediatry – w rozpoznawaniu patologii jamy ustnej u dzieci.

Słowa kluczowe: zębiak zestawny, hamartoma, ząb zatrzymany, odontoma

Abstract

Odontomas are the most common odontogenic tumors in the oral cavity, currently classified as hamartomas. There are two main types: compound and complex odontomas. A compound odontoma consists of numerous small, tooth-like calcified structures (odontoids) arranged in an organized pattern. The etiology remains unclear, but genetic mutations, infections, trauma, and associations with genetic syndromes like Gardner’s syndrome and familial adenomatous polyposis (FAP) have been implicated. Although often asymptomatic, odontomas may lead to permanent tooth impaction. Panoramic radiography (OPG) is the primary diagnostic tool, and the definitive diagnosis is based on histopathological evaluation. The aim of this report was to present the case of a 9-year-old girl with impaction of the upper right permanent incisor. Radiographic examination revealed a compound odontoma in the right maxilla. The lesion was surgically removed under general anesthesia, and the diagnosis was confirmed histologically. This case highlights the importance of early diagnosis and the role of interdisciplinary cooperation – including pediatricians – in identifying oral pathologies in children.

Key words: compound odontoma, hamartoma, impacted tooth, odontogenic tumor

 

Torbiel duplikacyjna przewodu pokarmowego jako rzadka przyczyna ciężkich wymiotów u noworodka – opis przypadku

Duplicated pyloric cyst as a cause of severe vomiting in a newborn – a case report

Jakub Krzysztof Nowicki, Maciej Nowak, Paweł Polityło, Anna Maćkowska, Michał Kalisiak, Renata Szmigielska, Elżbieta Jakubowska-Pietkiewicz

Przegl Pediatr 2026; 55 (1): 78-83

DOI: 10.26625/10239

Streszczenie

Torbiel duplikacyjna jest rzadką, wrodzoną malformacją, powstającą z przedniego odcinka jelita pierwotnego w 1. miesiącu rozwoju płodowego. Może występować w różnych lokalizacjach, przy czym najrzadziej w odźwiernikowej części żołądka – jedynie w 2,2% przypadków duplikacji przewodu pokarmowego. Chociaż torbiel może sporadycznie powodować ból brzucha, nudności, wymioty oraz niedrożność przewodu pokarmowego, zwykle przebiega bezobjawowo i jest wykrywana przypadkowo. W niniejszym artykule przedstawiono przypadek noworodka przyjętego do szpitala z objawami sugerującymi przerostowe zwężenie odźwiernika. Wykonane przy przyjęciu badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej ujawniło obecność torbieli duplikacyjnej w obrębie kanału odźwiernika. Chłopiec został zakwalifikowany do zabiegu operacyjnego, który początkowo przeprowadzono laparoskopowo, a następnie przekształcono w laparotomię. W trakcie operacji torbiel usunięto. Przypadek ten ukazuje, że rzadkie wady wrodzone mogą imitować częstsze schorzenia, lecz możliwe jest ustalenie wczesnego rozpoznania i wdrożenie właściwego leczenia, co istotnie poprawia rokowanie pacjenta.

Słowa kluczowe: pediatria, pylorostenoza, wymioty, torbiel duplikacyjna, noworodek

Abstract

A duplication cyst is a rare congenital malformation that arises from the foregut during the first month of fetal development. It can occur in various locations, with the pyloric part of the stomach being the least common site, accounting for only 2.2% of gastrointestinal duplication cases. Although the cyst may occasionally cause abdominal pain, nausea, vomiting and gastrointestinal obstruction, it usually remains asymptomatic and is detected accidentally. This article presents the case of a newborn admitted to hospital with symptoms sug gestive of pyloric stenosis. An abdominal ultrasound performed upon admission revealed a duplication cyst within the pyloric canal. The boy was scheduled for surgery which was initially performed laparoscopically but then converted to laparotomy. During the procedure, the cyst was removed. This case illustrates how rare congenital defects can mimic more common diseases. However, based on imaging tests, doctors can establish early and accurate diagnosis and recommend proper treatment, thus improving the patient’s prognosis.

Key words: pediatrics, pyloric stenosis, vomiting, duplication cyst, newborn

 

MATERIAŁY EDUKACYJNE

Zgoda na leczenie małoletniego. Pułapki prawne codziennej praktyki

Consent to Treatment of a Minor: Legal Pitfalls in Everyday Practice

Wojciech Rożdżeński

Przegl Pediatr 2026; 55 (1): 84-94

DOI: 10.26625/10240

Streszczenie

Artykuł omawia prawne uwarunkowania wyrażania zgody na leczenie małoletniego w codziennej praktyce pediatrycznej. Analizie poddano trójpoziomowy system zgody wyznaczony wiekiem pacjenta: do ukończenia 16. r.ż., między 16. a 18. r.ż. oraz po osiągnięciu pełnoletności, zagadnienie sprzeciwu, interwencji sądu opiekuńczego oraz granic władzy rodzicielskiej. Artykuł omawia ponadto przesłanki działania w trybie nagłym, bez zgody przedstawiciela ustawowego, w tym dopuszczalność działania wbrew wyraźnemu sprzeciwowi rodzica, gdy dobro dziecka jest bezpośrednio zagrożone. Rozważania zilustrowano kazusami z praktyki klinicznej. Artykuł zamykają rekomendacje dotyczące standardów prowadzenia dokumentacji w celu zapewnienia bezpieczeństwa prawnego.

Słowa kluczowe: zgoda, małoletni pacjent, władza rodzicielska, zgoda kumulatywna, stan nagły, dokumentacja medyczna, prawa pacjenta

Abstract

This article examines the legal framework governing consent to treatment of a minor in everyday paediatric practice. It analyses the three-tier consent system determined by the patient’s age: below the age of 16, between 16 and 18, and upon reaching majority, addressing the issues of refusal of treatment, intervention by the family court, and the limits of parental authority. The article further discusses the conditions for acting in an emergency without the consent of a legal representative, including the permissibility of proceeding against the explicit refusal of a parent where the child’s welfare is directly at risk. The analysis is illustrated with case studies drawn from clinical practice. The article concludes with recommendations on documentation standards aimed at ensuring legal safety.

Key words: consent, minor patient, parental authority, cumulative consent, medical emergency, medical records, patient rights

 

Dermatologia dla Pediatrów – zagadka kliniczna nr 1

Dermatology for pediatricians – clinical riddle no. 1

Daniel Nette, Martyna Sławińska

Przegl Pediatr 2026; 55 (1): 95-96

DOI: 10.26625/10241

 

Dermatologia dla Pediatrów – zagadka kliniczna nr 2

Dermatology for pediatricians – clinical riddle no. 2

Daniel Nette, Michał Sobjanek, Martyna Sławińska

Przegl Pediatr 2026; 55 (1): 97-100

DOI: 10.26625/10242

 

PYTANIA I ODPOWIEDZI

Pulmonologia i alergologia

Opracowanie odpowiedzi do pytań z Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego z pediatrii

Grzegorz Nazar, Aleksandra Kamińska, Julia Olszlegier

Przegl Pediatr 2026; 55 (1): 101-107

DOI: 10.26625/10243